Tájiriybe: «Suw menen 5 ashılıw»
Bul materialdıń qaraqalpaqsha awdarması ele tolıq emes — tómende tolıq ózbekshe tekst berilgen.
Maqsad
Bilish faolligini uyg‘otish, sabab-natija bog‘lanishini tushunish, taxmin qilish va tekshirishni o‘rganish.
Umumiy jihozlar
Shaffof stakanlar, suv, choy qoshiq, salfetka, laganda (to‘kilishi mumkin).
Tajriba 1. Suvning shakli yo‘q
Suvni turli idishlarga quyamiz. Savol: «Suvning o‘z shakli bormi?» Xulosa: suv o‘zi turgan idish shaklini oladi.
Tajriba 2. Nima eriydi?
Uch stakan suvga tuz, shakar va qum solamiz, aralashtiramiz. Taxmin: bolalar oldindan aytadi. Xulosa: tuz va shakar eriydi, qum cho‘kadi.
Tajriba 3. Cho‘kadimi yoki suzadimi?
Tosh, yog‘och, qalam, tugma, plastik qopqoqni suvga solamiz. Har birini oldin taxmin qilamiz, keyin tekshiramiz va ikki guruhga ajratamiz.
Tajriba 4. Rangli suv
Uch stakanga sariq, ko‘k, qizil bo‘yoq qo‘shamiz. Sariq + ko‘k = yashil, qizil + sariq = to‘q sariq. Xulosa: ranglarni aralashtirib yangi rang hosil qilish mumkin.
Tajriba 5. Suv yuqoriga chiqadi
Salfetkani buramiz, bir uchini rangli suvga tushiramiz, ikkinchi uchini bo‘sh stakanga. Kutamiz — suv salfetka bo‘ylab ko‘tarilib, ikkinchi stakanga o‘tadi. Xulosa: o‘simliklar suvni shu tarzda ildizdan bargga olib chiqadi.
Tarbiyachi uchun qoida
- Har tajribadan oldin taxmin so‘rang: «Sizningcha nima bo‘ladi?»
- Javobni o‘zingiz aytmang — bola ko‘rib xulosa qilsin.
- Oxirida bir gap bilan xulosani takrorlating.